Menu

Czy należy się zachowek?

16 stycznia 2020 - Bez kategorii

W celu sprawdzenia, czy dana osoba posiada prawo do zachowku, konieczne jest obliczenie jego wysokości. Podczas obliczeń konieczne jest uwzględnienie również wartości udzielonych przez spadkodawcę darowizn oraz, o ile istnieją, zapisów windykacyjnych. Jeśli chodzi o wycenę wartości darowizn to dokonuje się jej zgodnie ze stanem z momentu ich dokonania, a nie na podstawie ceny z chwili ustalania zachowku. W związku z tym darowizna nie musiała faktycznie (w sposób fizyczny) dotrwać do chwili otwarcia spadku. W tej sytuacji wyłączne znaczenia ma fakt jej przyznania, co spowodowało uszczuplenie majątku późniejszego spadkodawcy. Warto wskazać na to, że darowizny dla osób, które nie są spadkobiercami bierze się pod uwagę wówczas, gdy do ich przekazania doszło nie wcześniej niż 10 lat przed śmiercią spadkodawcy. Natomiast w odniesieniu do darowizn, których adresatami byli spadkobiercy nie obowiązuje żadna data odniesienia.

W sytuacji, gdy spadkodawca nie dokonał sporządzenia testamentu, a podział spadku został przeprowadzony z mocy ustawy, to nie pojawia się konieczność występowania o zachowek. Jednakże brak testamentu nie stanowi powodu do całkowitego wykluczenia ubiegania się o zachowek. Wskazać można na niektóre sytuacje, w jakich spadkobiercy ustawowi mogą wnioskować o zachowek. Jako taką sytuację wskazuje się to, kiedy spadkodawca dokonał rozdanie przed śmiercią elementów swojego majątku, co przyczyniło się do pozbawienia możliwości przejęcia schedy przez osoby uprawnione do dziedziczenia z mocy ustawy.

Aby możliwe było zweryfikowanie prawa do zachowku konieczne jest dokonanie jego wyliczenia. Dokonuje się tego poprzez dodanie do wartości spadku wartości udzielonych przez spadkodawcę darowizn. W sytuacji, gdy wartość obliczonego zachowku jest wyższa niż wartość majaku, który został uzyskany w drodze spadku możliwe jest ubieganie się o dokonanie wyrównania.

Zgodnie z zapisami zawartymi w Kodeksie cywilnym prawo do zachowku posiadają małżonkowie oraz zstępni, pośród których wymienia się dzieci oraz wnuki, w sytuacji gdy dzieci nie przeżyły spadkodawcy. Pośród osób uprawnionych wskazuje się również na rodziców, który posiadają takie prawo wówczas, gdy spadkodawca nie posiadał dzieci. Warto pamiętać o tym, że jeśli spadkodawca posiadał dzieci lub wnuki to rodzice zmarłego nie posiadają prawa do dziedziczenia, a co za tym idzie nie mają prawa do wnioskowania o zachowek. W żadnej sytuacji prawo do zachowku nie odnosi się do rodzeństwa spadkodawcy. Również w przypadku dziadków spadkodawcy nie występuje prawo do zachowku, co dotyczy również sytuacji, w której ze względu na brak bliższych krewnych, są oni spadkobiercami z mocy ustawy.